Từ hơn 30 năm trước, khi các vấn đề về nữ quyền và bình đẳng giới vẫn còn lạ lẫm ở nhiều quốc gia, triết học gia Judith Butler đã kêu gọi tạo ra “rắc rối giới” (gender trouble) trong xã hội qua việc phá vỡ hệ nhị nguyên giới. Họ [1] cho rằng giới không nên bắt nguồn từ giới tính sinh học, xã hội chỉ đang chuẩn mực hóa và tạo ra những ảo tưởng về nhị nguyên giới.
Hệ nhị nguyên giới vốn phân chia loài người thành hai thái cực đối lập là nam và nữ. Ai sinh ra mang giới tính sinh học là nam thì sẽ có ngoại hình, tính cách, cách ăn mặc hay hành vi theo quy chuẩn của xã hội về một người nam, cũng như bị hấp dẫn bởi người nữ khác, và ngược lại.
Tuy vậy, những điều này tạo nên sự phân biệt đối xử và kỳ thị với những người không có thể hiện giới theo các quy chuẩn của xã hội về giới tính mà họ đang có, hay người có bản dạng giới khác với chỉ định giới.
Judith Butler công khai mình là một người đồng tính nữ từ năm 16 tuổi, kể từ đó họ phải trải qua tháng ngày bị kỳ thị từ những người xung quanh. Tất cả những điều này tác động khiến Butler suy nghĩ về các quy chuẩn của xã hội mà mình buộc phải chấp nhận, từ đó họ đấu tranh cho bình đẳng giới, cho những người không theo quy chuẩn giới thông thường.
Quan điểm về nữ quyền, bình quyền, cũng như phương pháp lập luận của Butler được thể hiện rất rõ trong cuốn sách “Rắc rối giới”. Cuốn sách đã được dịch sang tiếng Việt, và là bản dịch đầu tiên của tác phẩm này ở Đông Nam Á, do Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam phát hành vào năm 2022. Cuốn sách này là một công trình nghiên cứu rất quan trọng về quyền của phụ nữ và nhóm người yếu thế, có sức ảnh hưởng rộng khắp, trực tiếp thách đố những quan điểm truyền thống về giới.
