Vào ngày 26/01/2024, Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ – International Court of Justice) chính thức đưa ra phán quyết về yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp liên quan đến chiến dịch quân sự của Israel tại Gaza. [1]
Về mặt nội dung đơn kiện, chính quyền Nam Phi cho rằng chiến dịch quân sự của Israel tại Gaza là hành vi diệt chủng minh thị. Và vì vậy, không chỉ ICJ nên xem xét vụ án, chính quyền Nam Phi còn cho rằng tòa án quốc tế này nên đưa ra biện pháp khẩn cấp tạm thời buộc Israel phải dừng chiến dịch quân sự của mình tại Gaza.
Yêu cầu này tương tự về mặt nội dung lẫn phạm vi pháp luật điều chỉnh với vụ Ukraine kiện Nga mà các tác giả Luật Khoa đã phân tích. [2]
Tuy nhiên, kết quả ban đầu của đơn kiện không tạo ra kết quả tương tự như trong vụ việc của Ukraine và Nga. ICJ yêu cầu Nga dừng khẩn cấp chiến sự tại Ukraine nhưng không yêu cầu dừng khẩn cấp chiến sự tại Gaza. Tuy nhiên, ICJ cũng yêu cầu Israel thực thi mọi biện pháp có thể để ngăn chặn khả năng diệt chủng.
ICJ thừa nhận sự mất mát và tính hợp lý một phần của chiến dịch quân sự của Israel
Một số nội dung trong trong phán quyết của ICJ phù hợp với quan sát cũng như yêu cầu của những người ủng hộ người Do Thái và chính quyền Israel.
Ở đoạn 13 của phán quyết, có thể thấy ICJ nhắc chi tiết tới cuộc thảm sát ngày 07/10/2023 do Hamas thực hiện tại Israel. Khác với một số chủ thể quốc tế cố gắng né tránh vấn đề này, hay thậm chí là phủ nhận rằng cuộc thảm sát không hề tồn tại, ICJ thừa nhận rõ ràng vấn đề này và cũng công nhận rằng hoạt động quân sự của Israel là “phản ứng” sau hành vi của Hamas.
Tương tự, ở đoạn 85, ICJ trực tiếp nhấn mạnh rằng tất cả các bên tham chiến (bao gồm cả Hamas – một tổ chức quân sự phi nhà nước) đều phải tuân thủ pháp luật nhân đạo quốc tế (international humanitarian law). ICJ cũng thể hiện quan ngại cho tính mạng và sức khỏe của các nạn nhân Israel bị Hamas bắt cóc, và yêu cầu Hamas trao trả tự do cho những người này ngay lập tức.
